
„Małe zmiany w codzienności mogą przynieść wielkie zmiany w życiu dziecka”.
„Mamo, jeszcze pięć minut!” – kiedy telefon zaczyna rządzić dzieckiem?
Smartfon stał się częścią codzienności dzieci i młodzieży. Służy do nauki, kontaktu z bliskimi i rozrywki. Rodzice coraz częściej zastanawiają się jednak, czy ich dziecko nie spędza przed ekranem zbyt wiele czasu. Gdzie kończy się zwykłe zainteresowanie telefonem, a zaczyna problem?
Fonoholizm to potoczne określenie problematycznego korzystania z telefonu komórkowego. Nie jest odrębną diagnozą medyczną. Mówimy o trudnościach, gdy dziecku coraz trudniej kontrolować korzystanie z urządzenia, a nawyk ten zaczyna przeszkadzać w śnie, nauce, relacjach lub odpoczynku.
Sama liczba godzin przed ekranem nie wystarcza do oceny problemu. Ważne jest również to, co dziecko robi w telefonie, dlaczego po niego sięga i czy potrafi przerwać korzystanie, gdy sytuacja tego wymaga.
Pojedynczy objaw nie oznacza uzależnienia. Warto jednak przyjrzeć się sytuacji, jeśli trudności utrzymują się i wpływają na codzienne funkcjonowanie dziecka.
Rozmawiajcie zamiast wyłącznie zakazywać. Zapytajcie, co dziecko lubi robić w telefonie i co mu to daje: rozrywkę, kontakt z kolegami, odpoczynek czy ucieczkę od nudy.
Ustalcie wspólne zasady. Zaplanujcie momenty bez ekranów, np. podczas posiłków i przed snem. Zasady powinny być jasne, możliwe do przestrzegania i dostosowane do wieku.
Dawajcie przykład. Dzieci obserwują dorosłych. Wspólne odkładanie telefonów działa lepiej niż zasada dotycząca wyłącznie dziecka.
Proponujcie alternatywy. Spacer, gra planszowa, sport, rozmowa lub wspólne gotowanie pomagają odzyskać równowagę między światem online i offline.
Zadbajcie o odpoczynek. Ustalcie stałą porę kończenia korzystania z telefonu wieczorem i zadbajcie o spokojną rutynę przed snem.
Nadmierne korzystanie z telefonu może być sposobem radzenia sobie z nudą, stresem, samotnością lub trudnymi emocjami. Zamiast pytać wyłącznie: „Dlaczego ciągle siedzisz w telefonie?”, spróbujmy: „Co takiego daje Ci telefon, czego teraz potrzebujesz?”. Taka rozmowa może pomóc odkryć rzeczywistą potrzebę dziecka.
Jeśli korzystanie z telefonu wyraźnie utrudnia dziecku codzienne życie, warto porozmawiać z psychologiem szkolnym. Celem nie jest wychowanie dziecka bez telefonu, lecz dziecka, które potrafi korzystać z niego świadomie i bezpiecznie.
Odłóż dziś własny telefon na 20 minut i poświęć ten czas wyłącznie dziecku. Bez powiadomień, pośpiechu i oceniania. Zapytaj, jak minął mu dzień, albo zróbcie coś wspólnie. Po prostu bądź.